Views
2 months ago

3D Print magazine - juni 2020

  • Text
  • Oliver
  • Programs
  • Guaranteed
  • Mittal
  • Kwaliteitsstandaarden
  • Certificering
  • Industries
  • Additive
  • Eos
  • Stratasys
  • Ebm
  • Innovatie
  • Innovatie
  • Software
  • Software
  • Manufacturing
  • Manufacturing
  • Onderdelen
  • Technologie
  • Nieuwe
Welke lessen kunnen we al leren uit de inzet van 3D printen in de Covid-19 crisis? Daar gaat het hoofdartikel over. Verder in deze editie een reportage over GE Additive Arcam in Zweden, interviews met GE Additive topman Jason Oliver over hoe 3D printen supply chains gaat veranderen en met XJet CTO Dror Danai over waarom de Israëlische technologie zich leent voor serieproductie. Kan de zware industrie iets met additive manufacturing? Additive Industries en Berenschot deden mee aan het internationale JIP project dat laat zien dat AM klaar is voor de olie- en gasindustrie. Arcelor Mittal zet AM in voor de staalfabrieken en de startup Guaranteed denkt kosten van tooling in de zware industrie fors te reduceren met additive manufacturing.

Additive Industries

Additive Industries toont in internationaal Joined Industry Project meerwaarde AM voor olie- en gasindustrie aan Ge-3D-printe titanium impeller net zo goed als gietstuk; tien keer sneller leverbaar De olie- en gasindustrie kan een deel van de miljarden euro’s aan reserveonderdelen die wereldwijd in voorraad worden gehouden, vervangen door printing on demand. Dat is een van de conclusies van het Joint Innovation Project Oil and Gas. Additive Industries heeft hiervoor een impeller voor de pomp van een brandblusinstallatie op een booreiland ge-3D-print. Vergeleken met de huidige productietechniek, gieten en nabewerken, wordt de doorlooptijd verkort van 24 naar 2 weken. Blusinstallaties zijn cruciaal op booreilanden. Aan de pompen van zo’n installatie worden hoge eisen gesteld, niet in de laatste plaats omdat ze, als er brand uitbreekt, zout zeewater oppompen. De pomponderdelen moeten dus absoluut corrosiebestendig zijn. Dat geldt eveneens voor de reserveonderdelen op het eiland. “Desondanks is de ‘shelf life’ van de onderdelen beperkt omdat ze in de loop der jaren worden aangetast door corrosie”, zegt Harry Kleijnen, Key Account Manager bij Additive Industries dat als fabricator aan het JIP project heeft meegedaan. De Nederlandse fabrikant van industriële AM systemen voor metaal heeft in het project een titanium impeller voor de centrifugaalpomp van een blusinstallatie geprint. Deze pomp moet voor een extra hoge druk zorgen. De impeller is na post-processing aan verschillende testen onderworpen, onder andere qua belasting en materiaaleigenschappen. Vergelijkbaar met gietdeel De conclusies zijn dat de kwaliteit van de ge-3D-printe impeller goed is en de materiaaleigenschappen zelfs beter zijn dan voorspeld. Ook de functionele test pakte goed uit. “De prestatie is vergelijkbaar met die van gieten”, zegt Harry Kleijnen over dit deel van het onderzoek. Vergeleken met gieten levert 3D metaalprinten een significante verkorting van de doorlooptijd op: van 24 weken naar 2 weken. Inclusief de buildjob voorbereiding en het mechanisch nabewerken. Additive Industries heeft het pomponderdeel qua design alleen aangepast om het goed te kunnen printen op de MetalFAB1. Zaken zoals minimale wanddikte zijn overgenomen uit het CAD-model voor gieten. Harry Kleijnen denkt dat de kosten verder omlaag kunnen als je het ontwerp gaat optimaliseren voor AM. “Dan heb je nog minder materiaal nodig waardoor de kosten verder naar beneden gaan.” Overigens is een van de verrassende conclusies van het JIP project dat het 3D printen van de impeller in titanium vergelijkbaar of zelfs goedkoper kan zijn dan in Inconel, een gebruikelijke keuze voor dit soort toepassingen. SLM Solutions, een andere partij in het project, heeft dezelfde impeller gemaakt in Inconel. “Iedereen dacht dat titanium duurder zou zijn. Per kilo poeder is dat zo, maar je hebt minder materiaal nodig als je voor titanium kiest. En minder materiaal betekent sneller 3D printen.” Economische impact In het internationale project is verder gekeken naar de economische impact als je dit soort producten additief gaat produceren. Deze kan heel groot zijn, zegt Harry Kleijnen. “Printing on demand kan grote kostenbesparingen opleveren. In de olie- en gasindustrie spreek je al gauw over voorraden kritische onderdelen ter waarde van miljarden euro’s. Deze 32 print magazine juni 2020

worden aangehouden omdat de doorlooptijden in de productie van onderdelen zo lang zijn. Printing on demand, soms wellicht lokaal, levert grote kostenbesparingen in het onderhoudsdomein op.” Hierbij heeft het projectteam alleen gekeken naar de voorraadkosten en nog niet eens naar de kosten van onderdelen die uiteindelijk ongebruikt vernietigd worden omdat ze over hun houdbaarheid heen zijn. Kwalificatie geen belemmering meer Het internationale project (zie ook het interview met Onno Ponfoort in deze editie) had niet alleen tot doel om de haalbaarheid te onderzoeken. Er zijn ook richtlijnen ontwikkeld om tot een gevalideerd AM proces te komen. Harry Kleijnen denkt dat bedrijven uit de olie- en gasindustrie met deze richtlijnen geen belemmeringen meer hebben om op grotere schaal additive manufacturing in te zetten. “Als je de punten van deze richtlijn implementeert en de machines voldoen aan de eisen, hetgeen onze MetalFAB1 doet, dan hoeft kwalificatie geen belemmering te zijn. Dat blijft vooral vlijtarbeid. We kunnen het hoogste kwaliteitsniveau aan.” Op dit punt verschilt de olieen gasindustrie van de luchtvaartindustrie, die andere normen hanteert. “In de luchtvaart speelt vermoeiing een grotere rol, dat is in de olie- en gasindustrie kleiner. Corrosiebestendigheid is hier belangrijker.” Dat kwalificatie kan, bewijst Engie Fabricom in België dat als een van de eersten het AM-proces heeft gevalideerd voor 316L. Aanvragen nemen toe Aan het JIP Oil and Gas project hebben ook de eindgebruikers meegedaan, olieconcerns zoals BP, Total, Equinor en Shell, naast de toeleveranciers, Berenschot als consultant en DNV als kwalificerende instantie. De respons uit de sector op de bevindingen en de richtlijn zijn volgens Harry Kleijnen positief. “We krijgen bij Additive Industries al vaak concrete aanvragen of we onderdelen kunnen printen als er een probleem is. 3D metaalprinten wordt gedragen door de eindgebruikers.” Het is nu vooral zaak om aan de kant van de technologie de snelheid continu te verhogen en aan de kant van de gebruikers het vertrouwen in AM te laten groeien. “We hebben vertrouwen in gieten door de lange termijn ervaring met de prestaties en de levensduur van gietstukken. Dat vertrouwen moeten we met AM nog opbouwen. Als toeleverancier van gietstukken zou ik zeker overwegen of je met AM waarde voor je klant kunt toevoegen. Als je voorspelbaar on demand kunt leveren, ben je spekkoper.” print magazine juni 2020 33

3D Print magazine 2020

3D Print magazine - juni 2020